گفت‌وگو با رئیس اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز درباره‌ی آسیب‌های اجتماعی در شهر و راهکار کنترل و کاهش آن

راهکار کاهش آسیب‌های اجتماعی «فرهنگی» و «جامعه‌شناختی» است

آسیب‌های اجتماعی در چندسال اخیر، به یکی از مباحث مهم در کشور بدل شده است و دستگاه‌ها و ارگان‌های مختلفی نیز مسئولیت مقابله با افزایش این آسیب‌ها و تلاش برای کاهش آن‌ها را عهده‌دار شده‌اند. به عقیده رییس اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز، این اداره یک فرصت برای تحقق‌بخشیدن به اهداف انسان‌محورِ مدیران شهری است

شهرراز / یکی از مهم‌ترین مراکز کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی در مجموعه‌ی مدیریت شهری، اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری است. این اداره که به‌تازگی و با روی کار آمدن مدیر جدید، رویکردهای آموزشی، فرهنگی و مبتنی بر پیشگیری و صیانت را در پیش گرفته است، مدتی است که برای بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی رویدادهای فرهنگی و هنری تدارک می‌بیند و حتی به‌عنوان یکی از مراکز انجام آزمایش اچ.آی.وی در شهر شیراز نیز مشغول به فعالیت شده است. برای اطلاع از رویکرد و محورهای برنامه‌ریزی در اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز ، به سراغ رئیس این اداره رفتیم و با یوسف آفرینی درباره‌ی راهکارهای آن‌ها برای کاهش آسیب‌ها و صیانت از بهبودیافتگان به گفت‌وگو نشستیم. مهم‌ترین نکته در صحبت‌های آفرینی آن است که او معتقد است که راهکار مناسب برای مواجه‌شدن با آسیب‌های اجتماعی، راه فرهنگی، جامعه‌شناختی و روان‌شناختی است و باید در کنار پیشگیری و درمان، بحث صیانت از بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی نیز مدنظر قرار گیرد. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.
 

  • در سال‌های اخیر موضوع آسیب‌های اجتماعی به‌طورجدی موردتوجه مسئولان و مقامات عالی‌رتبه‌ی کشور قرار گرفته است و «کنترل» و سپس «کاهش» آسیب‌های اجتماعی نیز به‌عنوان راهبرد دولت و دستگاه‌های ذی‌ربط تعریف شده است. شهرداری‌ها ـ به‌ویژه شهرداری‌های کلان‌شهرها ـ در این فرایند، چه نقش و مسئولیتی دارند؟
شهرداری با مفهوم شهروند سروکار دارد و شهردار نیز شهردار شهروند است؛ نه شهردار سازه و بتن و فولاد. از همین‌رو شهرداری می‌بایست در جهت سلامت شهروندان تلاش کند؛ چراکه آسیب‌های اجتماعی سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد. از همین رو شهرداری در کنار بهزیستی، شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر، نیروی انتظامی و دانشگاه علوم پزشکی مهم‌ترین دستگاه‌هایی هستند که در کلان‌شهرها باید برای سلامت شهروندان تلاش کنند. قانون به‌صراحت اعلام کرده که متولی اصلی آسیب‌های اجتماعی سازمان بهزیستی است و شهرداری هم طبق قانون باید بهزیستی را یاری دهد.
 
  • جامعه‌شناسان معتقدند دست‌کم بخشی از آسیب‌دیدگان اجتماعی، معلول و قربانی شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه هستند و برخوردهای قهری و سلبی با آن‌ها، راهکاری مناسب و مطلوب برای کاهش این آسیب‌ها نیست. به نظر شما چگونه می‌توان با کنش ایجابی، به مقابله با این آسیب‌ها و بهبود شرایط زیستی آسیب‌دیدگان پرداخت؟
ما معتقدیم که راه مناسب برای مواجه‌شدن با آسیب‌های اجتماعی، راه فرهنگی و روان‌شناختی است، و نه راه قهری و سلبی. تجربه نیز نشان داده است که با روش‌های قهری و سلبی نمی‌توان این کار را پیش برد و وضعیت مطلوب از این راه به دست نمی‌آید؛ بلکه باید با دانش در حوزه روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و رویکرد فرهنگی با آسیب‌های اجتماعی مواجه شویم. بهتر آن است که به‌صورت هم‌زمان، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی جدی گرفته شود و متخصصان نیز در حوزه‌ی درمان کار کنند. اما مهم‌ترین بخشی که به نظر می‌رسد توجه کمتری به آن می‌شود، بحث صیانت است؛ صیانت از بهبودیافتگان مواد مخدر و بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی. همان‌گونه که آمارها نشان می‌دهد، مثلاً هنگامی‌که از معتادان مواد مخدرِ بهبودیافته صیانت نشود، دوباره به همان چرخه‌ی قبلی بازمی‌گردند و اتفاق مطلوبی روی نمی‌دهد. بنابراین رویکرد ما در بحث آسیب‌های اجتماعی پیشگیری، درمان و صیانت هم‌زمان است. اگر این سه حلقه اتفاق بیفتد، ما در بحث کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی موفق خواهیم بود.
 
  • اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز چه رویکردی در قبال آسیب‌دیدگان اجتماعی دارد؟ آیا اولویت شما، پیشگیری است، یا ساماندهی جامعه‌ی هدف این اداره؟
ما به لحاظ شکل خاصی که در وظایف اداره است، باید هم‌زمان به چند مورد عمل کنیم. اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز یک بخش کاملاً اجرایی دارد که بخش فوریت‌های اجتماعی است و وظیفه‌ی کارمندان این بخش، ابتدا جذب آسیب‌دیدگان اجتماعی از سطح شهر و سپس ساماندهی آن‌ها به مراکزی است که باید نگهداری از آسیب‌دیدگان را پوشش دهند؛ اما رویکردی که ما به این اداره افزوده‌ایم و در سال 97 نیز به‌طورجدی آن را پی گرفته‌ایم، بحث پیشگیری است. ما معتقدیم علت انباشتگی آسیب‌دیدگان اجتماعی آن است که دستگاه‌های مسئول و متولی نتوانسته‌اند به‌خوبی مبحث پیشگیری را انجام دهند. اگر پیشگیری با روش‌های علمی و نوین انجام گرفته بود، حتماً وضعیت بهتر بود؛ اما این کار به روش علمی و نوین صورت نگرفته است. از همین‌رو برای ما در اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز افزون بر وظیفه‌ی جذب و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی، مبحث پیشگیری نیز اولویت دارد و به شکل جدی آن را انجام می‌دهیم. همچنین ما بخش صیانت را نیز به وظایف خود اضافه کرده‌ایم و از بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی صیانت می‌کنیم، مثلاً آن‌ها را به سالن‌های تئاتر، سینما و کتابخانه‌ها می‌بریم. زیرا ما می‌خواهیم شرایطی را ایجاد کنیم که در محیط‌های فرهنگی از آسیب‌دیدگان اجتماعی صیانت شود؛ از همین‌رو به‌طور ویژه برنامه‌های متنوع و مفصلی را برای بهبودیافتگان حوزه اعتیاد اجرا می‌کنیم.
 
  • یکی از اقداماتی که در سال‌های اخیر و در ایام منتهی به نوروز در دستور کار مسئولان قرار داشته است، اجرای طرح «سادا» و شناسایی و جذب معتادان متجاهر، کودکان کار و بعضاً افراد بی‌خانمان است. بااین‌حال انتقادی که به این طرح‌ها وارد است، آن است که پس از سپری‌شدن دوره‌ی درمان و نگهداری، این افراد دوباره به شرایط سابق خود بازمی‌گردند و احتمال درافتادن در آسیب‌های اجتماعی برای آن‌ها همچنان زیاد خواهد بود. به‌عنوان‌مثال بر اساس آمارهای مشاور امور دانشجویان وزارت علوم، «حدود 90 درصد معتادان پس از ترک، دوباره به اعتیاد رو می‌آورند.» به نظر شما راهکار توانمندسازی بهبودیافتگان اعتیاد چیست و چه دستگاه‌هایی در این زمینه نقش و مسئولیت دارند؟
همان‌گونه که اشاره کردم ما هیچ راهی برای مانع‌شدن از تکرار و بازگشت دوباره به اعتیاد نداریم؛ جز صیانت‌کردن. صیانت‌کردن هم باید در عرصه‌های مختلف اتفاق بیفتد. باید ابتدا به بهبودیافتگان احترام گذاشته شود، سپس به لحاظ شغلی باید موردحمایت قرار گیرند، با رویکردهای فرهنگی در محله‌ها، سالن‌ها و مکان‌های هنری و فرهنگی شهر پذیرای آن‌ها باشیم و عزت‌نفس آن‌ها را افزایش دهیم تا بتوانیم پروژه‌ی صیانت را برای بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی فراهم کنیم. اما به‌عنوان‌مثال گاهی مشاهده می‌شود که به‌منظور صیانت از بهبودیافتگان، شغل‌های نامتناسبی به آن‌ها داده می‌شود که آن‌ها تاب ماندن در آن مشاغل را ندارند؛ مثلاً مشاغل طاقت‌فرسا. حال آن‌که هنگامی‌که بهبودیافتگان به خاطر ترک اعتیاد دیگر مواد مصرف نمی‌کنند، دچار افسردگی می‌شوند، زیرا دوپامین دیگر در بدنشان آزاد نمی‌شود. از همین رو وقتی بهبودیافتگان اعتیاد دچار افسردگی هستند، ما با شغل‌های سخت و نامتناسب نمی‌توانیم از آن‌ها حمایت کنیم؛ زیرا در این شغل‌ها طاقت نمی‌آورند. پیشنهاد من آن است که باید به بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی شغل‌هایی داده شود که رویکرد فرهنگی و هنری دارند؛ مانند کارگاه خاتم شیراز که ما طرح آن را ارائه کرده‌ایم و قرار است به‌زودی در باغ اردیبهشت شیراز که به همین خاطر طراحی کرده‌ایم، راه‌اندازی شود تا این مکان به محلی برای آموزش بهبودیافتگان بدل شود. شغلی که هم پول‌ساز است و هم برای بهبودیافتگان، لطیف و غیرسخت است و آن‌ها می‌توانند در آن کار کنند. البته این کار، بسیار گسترده و سخت است و همه دستگاه‌های مسئول و متولی باید همکاری کنند تا بتوانیم از بهبودیافتگان حمایت کنیم. جامعه نیز باید به بهبودیافتگان اعتماد کند و به آن‌ها کار بدهد، باید به بهبودیافتگان به‌عنوان یک شهروند سالم نگاه کرد، نه یک معتاد سابق؛ باید وضع حال آن‌ها را ببنیم، نه گذشته‌شان را. از همین‌رو وزارت کار و تأمین اجتماعی، آموزشکده‌های فنی‌وحرفه‌ای و مهم‌تر از همه کلیت جامعه (اعم از مدیران و صاحبان مشاغل) باید سهم خود را در قبال بهبودیافتگان ادا کند.
 
  • آیا در سال‌های اخیر تعداد کودکان کار و متکدیان در سطح شهر شیراز افزایش یافته است؟ به‌طورکلی آیا شما آماری از تعداد کودکان کار، معتادان متجاهر، کارتن‌خواب‌ها و بی‌خانمان‌ها در سطح شهر دارید؟ به نظر شما چگونه می‌توان تعداد این آسیب‌دیدگان را کاهش داد؟
آمار اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز نشانگر افزایش تعداد آسیب‌دیدگان نیست. شاید ما به خاطر فعالیت بیشتر، توانسته‌ایم تعداد بیشتری از آسیب‌دیدگان را جذب کنیم، اما اینکه ما آماری از اینکه جمعیت آسیب‌دیدگان اجتماعی در سطح شهر شیراز افزایش یافته باشد، در دست نداریم. اما به شکل کلی، در هرکجای جهان هرقدر فقر گسترش پیدا کند و خانواده‌ها ضعیف‌تر شوند و مسائل اقتصادی فشار بیشتری را بر شهروندان وارد کند، تعداد کودک کار و متکدی افزایش پیدا می‌کند. اما آنچه من به‌صراحت می‌توانم ادعا کنم، آن است که ما بیش از آنکه مشکل اقتصادی داشته باشیم، مشکل فرهنگی داریم. مثلاً برخی خانواده‌ها باخبر نیستند که محیطی که کودک در آن کار می‌کند ممکن است چه خطراتی داشته باشد، برخی از آن‌ها معتقدند کودک باید کار کند تا بتواند روی پای خودش بایستد. ما به این دیدگاه باور نداریم و توصیه می‌کنیم که بچه‌ها تنها باید به مدرسه بروند و ورزش و بازی کنند؛ چراکه فرایند شناختی آن‌ها در دانش‌آموزی و این بازی‌هاست که شکل می‌گیرد.
 
  • یکی از انتقاداتی که گاه ستاد مبارزه با مواد مخدر استان فارس نسبت به شهرداری شیراز داشته است، عدم ایجاد تعداد مناسب مراکز ماده 16 و گرم‌خانه‌های مناسب برای معتادان و کارتن‌خواب‌هاست. شهرداری در این زمینه چه اقداماتی انجام داده است و چه برنامه‌هایی دارد؟ امروز چه تعداد از آسیب‌دیدگان اجتماعی در مراکز نگهداری حضور دارند؟
تا آنجا که من خبر دارم، شهرداری شیراز به وظیفه‌ی خود در قبال فراهم کردن فضا و مکان برای نگهداری از معتادان متجاهر و دیگر آسیب‌دیدگان اجتماعی عمل کرده است. در بحث آسیب‌های اجتماعی، وظیفه‌ی شهرداری‌ها بیشتر حول فراهم کردن سخت‌افزار است. به عنوان مثال به تازگی مرکز ماده 16 زنان شیراز آماده شده و شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر، دانشگاه علوم پزشکی و بهزیستی نیز باید کمک کنند تا این اقدام به سرانجام برسد. با این وجود اما ما هنوز به تعداد مناسب گرمخانه نداریم و تعداد گرمخانه‌های فعلی پاسخگوی آسیب‌دیدگان نیست؛ ازطرفی باید پیش از فرارسیدن زمستان تعدا گرمخانه‌ها افزایش یابد. ازهمین‌رو ما پیگیر هستیم که به نتیجه برسیم و به نظرم در ماه‌های آینده، یک یا دو گرمخانه در شهر شیراز افزوده شود.
 
  • شهروندان ساکن مناطق کم‌برخوردار و حاشیه‌نشین، اغلب در معرض آسیب‌ها و بزه‌های اجتماعی قرار دارند. به نظر شما دلیل این موضوع چیست؟ و شهرداری و دیگر دستگاه‌های مسئول، باید چه رویکردی در قبال مناطق کم‌برخوردار داشته باشند؟
در مناطق کم برخوردار به دلیل وضع اقتصادی نامناسب بسیاری از ساکنان، کودکان بیشتر در معرض خطر هستند؛ چراکه خانواده‌ها نمی‌توانند برای کودکانشان مشاوره یا امکانات خاصی فراهم کنند. از سویی گاه امکانات شهری هم در مناطق حاشیه‌ای محدود است. ازاین‌رو این مناطق به مناطقی برای سوداگران مواد مخدر نیز تبدیل شده‌اند و آسیب‌های اجتماعی هم ممکن است در این مناطق بیشتر دیده شود. اقدامی که باید در این مناطق صورت بگیرد، آن است که ابتدا امکانات آموزشی را برای خانواده‌ها فراهم کنیم. ما برنامه‌های مفصلی برای این مقصود داریم و به‌عنوان‌مثال تاکنون جلسات متعدد آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی برای خانواده‌ها بر پا کرده‌ایم و برای محلات دیگر نیز برنامه‌های بلندمدت و مستمر داریم. برای کاهش آسیب‌های اجتماعی در مناطق کم‌برخوردار، هیچ راهی نیست جز اینکه ما به پدر و مادرها آموزش‌ها فرزندپروری و به خود کودکان نیز آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های اجتماعی را فرا دهیم.
 
  • در ماه‌های اخیر شاهد آن بوده‌ایم که اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز برنامه‌های مختلفی برای بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی تدارک دیده و برگزار کرده است؛ برنامه‌هایی مانند تور کتاب‌گردی و بازدیدهای فرهنگی. به نظر شما، برگزاری رویدادها و فستیوال‌های فرهنگی و هنری چه تأثیری بر کاهش آسیب‌های اجتماعی، و سپس بهبود وضعیت آسیب‌دیدگان اجتماعی دارد؟
ما برنامه‌های فرهنگی‌مان را در دو فاز بسیار گسترده تعریف کرده‌ایم. فاز پیشگیری از طریق همین برنامه‌ها انجام می‌گیرد و فاز صیانت نیز از طریق همین برنامه‌ها اتفاق می‌افتد. ما برای کودکان کار پیشگیری سطح سه را در نظر گرفته‌ایم و قصد داریم با برنامه‌های فرهنگی از بزهکار شدن کودکان کار جلوگیری کنیم. چراکه معتقدیم اگر برنامه‌های فرهنگی و حمایتی در اختیار کودکان کار قرار نگیرد، احتمال آنکه در آینده به برخی بزه‌ها روی بیاورند، وجود دارد. در فاز صیانت نیز برای بهبودیافتگان اعتیاد، تکدی و کودکان کار برنامه‌های فرهنگی را پیش می‌گیریم تا دوباره به چرخه آسیب‌های اجتماعی بازنگردند و سلامتشان پایدار بماند.
 
  • به‌تازگی اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز به‌عنوان یکی از پایگاه‌های انجام آزمایش رایگان اچ.آی.وی در شهر شیراز مشغول به فعالیت شده است. استقبال از این طرح چگونه بوده است و شما چه برنامه‌هایی برای تشویق و ترغیب آسیب‌دیدگان اجتماعی و سپس شهروندان عادی به‌منظور انجام آزمایش اچ.آی.وی دارید؟ به‌ویژه به دلیل آنکه بنا به آمارهای وزارت بهداشت، حدود 60 درصد مبتلایان به اچ.آی.وی، از بیماری خود خبر ندارند و هرکدام بالقوه می‌توانند این ویروس را به دیگران نیز منتقل کنند.
ازآنجاکه اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز، نخستین جبهه رویارویی با آسیب‌دیدگان اجتماعی در این شهر است و به همین منظور آسیب‌دیدگان را از سطح خیابان جذب و سپس ساماندهی می‌کند، همین‌ مرکز می‌تواند نخستین پایگاه برای انجام آزمایش اچ.آی.وی باشد. چراکه اگر این کار در اینجا انجام نشود، باید در کمپ‌ها و دیگر مراکز نگهداری انجام شود و ممکن است ما نتوانیم همه آسیب‌دیدگان را رصد کنیم. خوشبختانه دانشگاه علوم پزشکی و سازمان بهزیستی به ما قول همکاری داده‌اند و امیدواریم که با همکاری آن‌ها بتوانیم این برنامه را در بلندمدت نیز انجام دهیم.
 
  • یکی از اقداماتی که در سال‌های اخیر در شیراز با افزایش روبه‌رو شد، دیوار مهربانی و... بود. بااین‌حال برخی جامعه‌شناسان معتقدند چنین اقداماتی مانند مسکّن عمل می‌کند و درمانی برای کاهش تعداد کودکان کار و جمعیت آسیب‌دیدگان اجتماعی نیست. اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز چه برنامه‌ها و طرح‌هایی برای توانمندسازی پایدار و ایجاد ظرفیت‌های اشتغال و کارآفرینی برای آسیب‌دیدگان دارد؟
مهم‌ترین ظرفیتی که اداره ما فراهم کرده است، احداث باغ اردیبهشت شیراز است که می‌تواند تعداد زیادی از این عزیزان را بر سر کار آورد. ما قرار است ابتدا به بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی، خاتم‌سازی، منبت‌کاری و میناکاری آموزش دهیم و برای آن‌ها شغلی پایدار و با درآمد بالا و متناسب با وضعیت افسردگی‌ بعد از ترک ایجاد کنیم. این کارگاه می‌تواند هم به هنر خاتم‌سازی شیراز کمک کند که فراموش نشود، و هم آنکه رشته‌ای جذاب برای بهبودیافتگان است و رویکرد سخت و طاقت‌فرسای مشاغل دیگر را برای ندارد. این مهم‌ترین کاری است که ما برایش برنامه‌ریزی کرده‌ایم. به همین منظور یک مدرسه معماری مشهوری برای طراحی این باغ طرح‌ریزی کرده و به دنبال تأمین اعتبارات لازم برای ساخت این کارگاه هستیم و امیدواریم که تا پایان سال این کارگاه را راه‌اندازی کنیم. درباره سراهای مهربانی هم که اشاره کردید، درست است که سراهای مهربانی تأثیراتی گذارا خواهد داشت، اما به‌هرحال به‌نوعی نشانگر همبستگی و مهربانی جمعی شهروندان است. بااین‌حال همان‌گونه که اشاره کردید، مهم‌ترین اقدام برای بهبودیافتگان آسیب‌های اجتماعی، کاریابی است که امید داریم در باغ اردیبهشت بخشی از این امکان را فراهم کنیم.
 
  • در آستانه‌ی ارائه و بررسی لایحه بودجه‌ی شهرداری در سال 98 و همچنین سومین برنامه پنج‌ساله‌ی شهرداری شیراز هستیم. اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز با توجه به مسئولیت خود، یکی از نهادهای مهم در امر پیشگیری و کنترل آسیب‌های اجتماعی در شیراز است. شما به‌عنوان رئیس این اداره، برای پیشبرد برنامه‌ها و طرح‌های خود، به چه امکانات و اعتباراتی در سال آینده و همچنین پنج سال آینده نیاز دارید؟
واقعیت آن است که ما تا به امروز بودجه و اعتبار خاصی نتوانسته‌ایم جذب کنیم، اما امید داریم که با نگاه مثبت شهردار محترم، اعضای محترم شورای شهر و معاونت محترم خدمات شهری شهرداری شیراز، بتوانیم به‌زودی بودجه‌ای مناسب برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی و ساماندهی آسیب‌دیدگان داشته باشیم. گزارش مفصلی را هم تهیه کرده‌ایم و شرح نیازها و کاستی‌ها را برای مدیران محترم بیان کرده‌ایم، امیدوارم که مدیران محترم شهری این بودجه و اعتبار را برای اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز در نظر بگیرند. البته قول مساعدت داده‌اند و منتظریم به‌زودی این اتفاق بیفتد. چراکه اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز یک فرصت برای تحقق بخشیدن به اهداف انسان‌محور و اهداف اجتماعی مدیران شهری است. حتی به نظرم اگر قرار است ما در رسیدن به آن اهداف مهم به نتیجه برسیم، این اداره بهترین محل برای تحقق‌بخشیدن به رویکردهای انسان‌محور مدیریت شهری است.



۱۳۹۷/۱۰/۰۲
منبع : اداره کل املاک و مستغلات
بازدید ها : ۳۰
مطالب مرتبط با این موضوع :
نظری ارسال نشده است
نام :
پست الکترونیک :
شرح :
نظر :   برای ارسال نظر خود، دکمه ارسال را بزنید
کد امنیتی را وارد کنید